โครงการทำขนมไทย

โรงเรียนบ้านเกาะหมากได้จัดโครงการทำขนมไทยขึ้นเพื่อให้นักเรียนได้รู้จักวิธีการทำและเห็นคุณค่าของขนมซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของไทยมาแต่โบราณ อีกทั้งยังเป็นการนำเอาวัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่นจำนวนมาก นั่นคือ มะพร้าว มาเป็นส่วนประกอบ โดยได้รับความร่วมมือจากวิทยากรท้องถิ่นมาให้ความรู้แก่นักเรียน โดยโครงการจะมีไปตลอดช่วงเดือนมิถุนายน 2552 โดยจัดให้มีการเรียนทำขนมไทยทุกวันพุธ ช่วงเช้า ทุกสัปดาห์

ตัวอย่างวิธีการทำข้าวต้มมัด
วัตถุดิบ
◊ ข้าวเหนียวอย่างดีหน่อย ๑ กิโล
◊ มะพร้าวขูดขาว ๑ กิโล
◊ น้ำตาลทราย ๓ ถ้วยตวง
◊ เกลือ ๓ ช้อนชา
◊ กล้วยน้ำว้าสุกๆประมาณ ๒๐ ผล
◊ ถั่วดำ ๑ ขีด

อุปกรณ์
◊ หม้อใบใหญ่หน่อย หรือกระทะ สำหรับกวน
◊ ไม้พาย
◊ ใบตอง
◊ ตอก

การเตรียมอุปกรณ์
◊ ฉีกใบตองขนาดกว้างประมาณ ๙ นิ้ว เช็ดทำความสะอาดให้เรียบร้อย
◊ ตอก ให้แช่น้ำไว้สักครู่ จะได้นิ่มๆเวลามัดจะได้ไม่แตกง่าย

วิธีทำ
◊ เก็บกรวดเก็บทรายในถั่วดำออก แช่น้ำค้างคืนไว้ ๑ คืน แล้วพอเช้านำมาต้มให้สุก หรือหากมีเวลาน้อยจะนำถั่วไปต้มก่อนสัก ๑๕ นาที จากนั้นก็ดับไฟ ยกลงตั้งทิ้งไว้ สัก ๕-๖ ชั่วโมง แล้วก็นำไปต้มต่อก็จะสุกง่ายกว่า พอถั่วดำสุกดีแล้ว นำไปล้างให้สะอาดจนน้ำใส แล้วผึ่งใส่กระชอนไว้ให้สะเด็ดน้ำ พักไว้
◊ ข้าวเหนียว เก็บกรวดเก็บผงออก แช่น้ำไว้ ๑ คืนเช่นกัน พอได้เวลาสรงใส่กระชอนให้สะเด็ดน้ำ พักไว้
◊ มะพร้าวขูดขาว นำไปคั้นกะทิให้ได้หัวกะทิประมาณ ๓ ๑/๒ ถ้วย
◊ ผสมกะทิ น้ำตาลทราย เกลือ เข้าด้วยกัน ในกระทะทองหรือหม้อที่เราจะใช้กวน ชิมให้ออกรสเข้ม คือ หวานจัด เค็มจัด (หวานกว่าที่คิดว่าหวาน เค็มกว่าที่คิดว่าเค็ม) เพราะเดี๋ยวเมื่อเราเอาไปผัดกับข้าวเหนียว ตัวข้าวเหนียวจะดูดน้ำหวานเข้าไป ถ้าหวานเค็มไม่พอ ข้าวเหนียวจะจืดได้
◊ จากนั้นนำข้าวเหนียวลงผสมในน้ำกะทิ นำขึ้นกวนไปเรื่อยๆ ใช้ไฟกลาง จนกระทั่งงวดแห้ง ยกลงตั้งทิ้งไว้ให้ข้าวเหนียวเย็น
◊ ระหว่างนี้ก็ปอกกล้วยน้ำว้าไว้ (จะปอกไว้ก่อนหน้านี้ก็ได้) กล้วย ๑ ลูก ให้ผ่าตามยาว จะได้ กล้วย ๒ ซีก หรือ 4 ซีกตามขนาดของกล้วย
◊ เริ่มห่อ ห่อจนเสร็จก็นำไปนึ่ง
◊ นึ่งประมาณ ๑ ๑/๒ ถึง ๒ ๑/๒ ชั่วโมงหรือจนสุก

พิธีไหว้ครู

พิธีไหว้ครู เป็นพิธีกรรมที่สำคัญอย่างหนึ่ง และนับเป็นประเพณีของไทยที่นิยมปฏิบัติมาแต่สมัยโบราณ แสดงถึงความระลึกถึงบุญคุณของครู การไหว้ครู ยังเป็นการแสดงตน ว่าตนเองขอเป็นศิษย์ของท่านโดยตรง เป็นการเคารพครูให้ถูกต้อง แสดงความนอบน้อมอย่างถูกวิธี ปวารณาตนให้ครูได้รับรู้ ว่าเราเป็นศิษย์ของท่านแล้ว พร้อมที่จะน้อมรับคำสั่งสอน ดุด่าว่ากล่าวจากท่านทุกประการ

การไหว้ครูมีใช้ในหลายกิจกรรมเช่น การไหว้ครูในโรงเรียน พิธีกรรมของโรงเรียนในวันครู การไหว้ครูมวย เป็นการไหว้ครูด้วยลีลาของศิลปะมวยไทย เช่นเดียวกับกระบี่กระบอง การไหว้ครู ก่อนการแสดงศิลปะดนตรี เช่น หนังตะลุง และการไหว้ครูในงานประพันธ์ เรียกว่า บทไหว้ครู หรือ อาเศียรวาท (อาเศียรพาท ก็ว่า) เป็นการกล่าวระลึกถึงบุญคุณครู และขอความเป็นมงคล
ดอกไม้ที่ใช้ในการไหว้ครู

ในพิธีไหว้ครูนับตั้งแต่สมัยก่อน จะใช้ดอกไม้หลัก 3 อย่างในการทำพาน ซึ่งดอกไม้ ความหมายในการระลึกคุณครู ได้แก่

1. หญ้าแพรก สื่อถึง ขอให้เรียนได้เร็วเหมือนหญ้าแพรก ที่โตได้เร็วและทนต่อสภาพดินฟ้า อากาศ ทนต่อการเหยียบย่ำ ซึ่งเปรียบเสมือน คำดุด่าของครูบาอาจารย์
2. ดอกเข็ม สื่อถึง ขอให้มีสติปัญญาเฉียบแหลม เหมือนชื่อของดอกเข็ม
3. ดอกมะเขือ สื่อถึง การเปรียบเทียบว่า มะเขือนั้น จะคว่ำดอกลงเสมอเมื่อจะออกลูก แสดงถึง นักเรียนที่จะเรียนให้ได้ผลดีนั้นต้องรู้จักอ่อนน้อม ถ่อมตน เป็นคนสุภาพเรียบร้อย เหมือนมะเขือที่โน้มลง
4. ข้าวตอก เนื่องจากข้าวตอกเกิดจากข้าวเปลือกที่คั่วด้วยไฟอ่อนๆ ให้ร้อนเสมอกันจนถึงจุดหนึ่งที่เนื้อข้างในขยายออก จนดันเปลือกให้แยกออกจากกัน ได้ข้าวสีขาวที่ขยายเม็ดออกบาน ซึ่งสามารถนำไปประกอบพิธีกรรม หรือทำขนมต่างๆได้ ดังนั้น ข้าวตอกจึงเป็นสัญลักษณ์ของความมีระเบียบวินัย หากใครสามารถทำตามกฎระเบียบ เอาชนะความซุกซนและความเกียจคร้านของตัวเองได้ ก็จะเหมือนข้าวตอกสีขาวที่ถูกคั่วออกจากข้าวเปลือก

ห้องเรียน TRT

ปัจจุบันโรงเรียนบ้านเกาะหมากสอนตามหลักสูตรสถานศึกษา ปีพุทธศักราช 2544 (ปรับปรุง 2545 )และเป็นโรงเรียนทดลอง การเรียนการสอน รูปแบบใหม่ เมื่อ 9 มิถุนายน 2551 ที่เรียกว่า TRT
T ตัวแรกมาจากคำว่า Three in one
R มาจากคำว่า Run together
T มาจาก คำว่า Teacher conduct
รวมความแล้วคือรวม 3 อย่างเข้าด้วยกันคือ ครู หลักสูตร ห้องเรียน เข้าเป็นหนึ่งเดียว เพื่อแก้ปัญหาการขาดครูในโรงเรียนขนาดเล็ก ครูไม่ครบชั้น